Κουβέντα στην «αυλή» με την συγγραφέα Δήμητρα Ιωάννου, με αφορμή την έκδοση του βιβλίο της «Η ανεπιθύμητη ανιψιά», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός
Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο και πως επιλέξατε τα γραφικά σοκάκια της Πρέβεζας ως κύριο χώρο δράσης;
Αυτό το βιβλίο γεννήθηκε από έναν βαθύ προσωπικό προβληματισμό: Τι συμβαίνει όταν οι δικοί σου άνθρωποι σε απορρίπτουν; Όταν εκείνοι που θα έπρεπε να σε αγαπούν και να σε στηρίζουν, γίνονται αυτοί που σε πληγώνουν περισσότερο; Πώς αντιμετωπίζεται κάτι τέτοιο; Όλα αυτά τα ερωτήματα ήταν το σπίρτο που άναψε τη φωτιά μέσα από την οποία γεννήθηκε η Στέλλα. Η Στέλλα είναι η απάντηση σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα. Είναι η ψυχή που αντιδρά στην απόρριψη, που δεν παραιτείται, που ορθώνει το ανάστημά της και που αποφασίζει να αλλάξει τη ζωή της και να αναζητήσει την αλήθεια.
Η Πρέβεζα, από την άλλη, δεν είναι απλώς σκηνικό. Είναι κομμάτι της ψυχής μου. Είναι τα παιδικά μου χρόνια, τα καλοκαίρια μου, η θάλασσα, οι παρέες, τα γέλια, η ξεγνοιασιά. Είναι ο τόπος όπου ο χρόνος κυλά πάντα πιο γλυκά και η καρδιά θυμάται πώς είναι να ανασαίνεις αληθινά. Είναι μια ολοζώντανη πόλη που κουβαλά πολλά συναισθήματα για αυτό την επέλεξα ως χώρο δράσης για την ιστορία της «Ανεπιθύμητης Ανιψιάς».
Πόσα μυστικά «κρύβει» μέσα στις σελίδες του;
Αρκετά ώστε να μη θες να το αφήσεις από τα χέρια σου. Τουλάχιστον αυτό μου γράφουν οι αναγνώστες στα μηνύματά τους. Η αλήθεια είναι πως στην «Ανεπιθύμητη Ανιψιά» κάθε ήρωας μοιάζει να έχει κι ένα μυστικό που τον βαραίνει. Άλλα είναι βαθιά θαμμένα κι άλλα αιφνιδιάζουν τον ανυποψίαστο αναγνώστη, απειλώντας να ανατρέψουν ότι ως τώρα πίστευε πως ήταν αλήθεια. Είναι εκείνα τα μυστικά που κανείς δεν τολμά να τα αγγίξει, μέχρι που κάποιος αποφασίζει να τα φέρει στο φως. Και τότε αρχίζουν τα δύσκολα…
Μιλήστε μας λίγο για τους ήρωες του βιβλίου σας. Τι τους χαρακτηρίζει και πως βοηθούν στη ροή της ιστορίας;
Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται η Στέλλα Καλλέργη, ένα κορίτσι που έχασε τους γονείς της σε ένα τραγικό τροχαίο και μεγαλώνει στο παγερό σπίτι του δήμαρχου θείου της, όπου ποτέ δεν έχει νιώσει ότι ανήκει πραγματικά... Η σκληρή θεία της και η φθονερή ξαδέρφη της χτίζουν ένα περιβάλλον στο οποίο η Στέλλα μαθαίνει από νωρίς να επιβιώνει, αλλά όχι να ανθίζει. Κι όμως, μέσα της υπάρχει μια δύναμη όπου θα την ωθήσει να αλλάξει τις καταστάσεις, να ψάξει την αλήθεια και να συνειδητοποιήσει την αξία της. Η συνάντησή της με τον Σίμο Σαράντη, έναν δημοσιογράφο που επιστρέφει στην Πρέβεζα κουβαλώντας τα δικά του φορτία, αποδεικνύεται καθοριστική. Μαζί φωτίζουν καλά κρυμμένες καταστάσεις και αποκαλύπτουν θαμμένα μυστικά που αφορούν όχι μόνο το μυστήριο γύρω από τον θάνατο των γονιών της, αλλά και κάποιους από τους πιο ισχυρούς κατοίκους της πόλης.
Ο Σίμος, από την άλλη, είναι ένας άντρας που στο παρελθόν έχει πληρώσει το τίμημα των επιλογών του. Χάρη στη Στέλλα αποφασίζει να κοιτάξει πάλι τη ζωή κατάματα, να εμπιστευτεί και να αγαπήσει ξανά, επουλώνοντας τα παλιά του τραύματα.
Στην αντίπερα όχθη στέκονται οι άνθρωποι με τους οποίους ζει η Στέλλα. Η οικογένεια Δόση, η οποία ζει για την εικόνα, τις δημόσιες σχέσεις, τα παχιά λόγια και την επιφάνεια. Όμως κάτω από το λαμπερό περιτύλιγμα κρύβεται διπροσωπία και μια βαθιά ανάγκη να κρατηθούν πάση θυσία οι ισορροπίες εις βάρος της αλήθειας.
Πλάι στους κεντρικούς ήρωες ξεπροβάλλει ένα πλήθος δευτερευόντων χαρακτήρων: η γλυκιά νόνα Βαλέρια, η Κική η ράφτρα που σιωπά ενώ ξέρει πολλά, ο επαναστάτης Γόρας, η ζηλιάρα Αντιγόνη, ο μυστηριώδης Νικήτας, η καπάτσα Καλυψώ, ο πιστός Λάζαρος, η έντιμη Φεβρωνία… Όλοι αυτοί συνθέτουν έναν ζωντανό καμβά, το πορτρέτο μιας επαρχιακής πόλης της δεκαετίας του ’70. Είναι όλοι τους άνθρωποι ετερόκλητοι, όμως υπάρχει κάτι που τους ενώνει. Το γεγονός ότι τελικά ο καθένας τους με τον δικό του τρόπο σπρώχνει τη Στέλλα ένα βήμα πιο κοντά στο φως.
Πόσο πόνο μπορεί ν’ αντέξει η Στέλλα;
Η Στέλλα σίγουρα έρχεται αντιμέτωπη με περισσότερο πόνο απ’ όσο της αναλογεί. Βιώνει την απόρριψη, τη μοναξιά και τα βλέμματα που τη μετράνε και τη βρίσκουν «ανεπαρκή». Μπορεί κάποιες στιγμές να λυγίζει, όμως δεν παραιτείται. Και αυτό ακριβώς είναι που την κάνει τόσο δυνατή, το γεγονός πως παρότι πονά, συνεχίζει. Ορθώνει το ανάστημά της κι ο πόνος της τελικά μεταμορφώνεται σε πυξίδα που την οδηγεί να βρει την αλήθεια και τον ίδιο της τον εαυτό.
Τι είναι αυτό που χωρίζει την εκδίκηση από τη συγχώρεση; Μιλώντας για την ηρωίδα του συγκεκριμένου βιβλίου, η Στέλλα δεν αναζητά την εκδίκηση. Δεν θέλει να καταστρέψει όσους την πόνεσαν. Θέλει να βρει και να αποκαταστήσει την αλήθεια. Δεν επιδιώκει να πληρώσουν οι άλλοι αλλά να πάψει να κουβαλά η ίδια ένα βάρος που δεν της ανήκει. Στην πραγματικότητα μόνο όταν ξεθολώσει το τοπίο και ειπωθούν τα πράγματα με το όνομά τους, μπορείς κάποιος να προχωρήσει. Κι όταν η αλήθεια έρθει στο φως, τότε μπορεί ακόμα και να συγχωρήσει. Όχι για τους άλλους, γιατί μπορεί να μην αξίζουν καν τη συγγνώμη του, αλλά για να μην παγιδευτεί ο ίδιος έναν ατέρμονο κύκλο πόνου από τον οποίο δε θα λυτρωθεί. Γράφοντας την ιστορία της Στέλλας είχα πάντα στο μυαλό μου ότι η δικαίωση δεν έρχεται από τη φωτιά. Έρχεται από το φως.
Είναι εύκολο να μας εκθέσετε τα συναισθήματα που νιώσατε τελειώνοντας αυτό σας το έργο;
Τελειώνοντας την «Ανεπιθύμητη Ανιψιά», ένιωσα μια δυνατή χαρμολύπη. Θυμάμαι πως έκλεισα τον υπολογιστή και ένιωθα σαν να είχα μόλις αποχαιρετήσει έναν δικό μου άνθρωπο. Η Στέλλα με είχε συντροφεύσει καθημερινά για έναν ολόκληρο χρόνο, μου είχε ψιθυρίσει τις πιο βαθιές της πληγές και μου είχε εμπιστευτεί την ιστορία της. Από την άλλη ένιωθα ικανοποιημένη γιατί ήξερα ότι είχε φτάσει στο τέλος της διαδρομής της πιο δυνατή, πιο φωτεινή. Βρήκε την αλήθεια, συνειδητοποίησε την αξία της, έγραψε τη δική της ιστορία και από θύμα έγινε ηρωίδα της ζωής της. Κι αυτό για μια συγγραφέα που αγαπά τους ήρωές της είναι λύτρωση. Είναι σαν να βλέπεις το παιδί σου να φεύγει απ’ το σπίτι και να ξέρεις ότι θα τα καταφέρει.
Πως μπορέσατε ν’ αποτυπώσετε στο χαρτί αυτές τις μοναδικές φυσικές και παράλληλα μαγικές εικόνες που περιγράφετε;
Το απόλαυσα αυτό το βιβλίο γιατί στην ουσία αποτύπωσα αναμνήσεις και κομμάτια από προσωπικές εμπειρίες. Κάθε φορά που καθόμουν να γράψω, ένιωθα σαν να άνοιγα ένα παράθυρο στον χρόνο. Θυμήθηκα πώς είναι να βαδίζεις στα σοκάκια της Πρέβεζας που μυρίζουν γιασεμί και αρμύρα. Πώς είναι να βγαίνεις απ’ το σπίτι και να πηγαίνεις με το ποδήλατο ως την Κυανή Ακτή, νιώθοντας ότι όλη η μέρα είναι δική σου. Να βλέπεις πώς χαϊδεύουν σιγομουρμουρίζοντας τα κύματα το Μονολίθι. Να νιώθεις το χάδι του αέρα στον Παντοκράτορα. Να σε γεμίζει μαγεία το ηλιοβασίλεμα στο Μύτικα. Βιωμένες εικόνες που αποτελούν το εσωτερικό μου τοπίο και πάνω σε αυτές περπάτησαν η Στέλλα με το Σίμο. Στην πραγματικότητα η Πρέβεζα δεν αποτελεί απλό φόντο αλλά είναι κι εκείνη βασική πρωταγωνίστρια του βιβλίου. Όσο έγραφα ηχούσε στα αυτιά μου ο ψίθυρος της πόλης που μου έλεγε την ιστορία της κι εγώ την κατέγραφα με συγκίνηση.
Ποιο μήνυμα θα στέλνατε στους αναγνώστες για να διαβάσουν αυτό το ψυχολυτρωτικό μυθιστόρημα «Η ανεπιθύμητη ανιψιά»;
Κανείς δεν πρέπει να συνδέει την προσωπική του αξία με την απόρριψη που αντικρίζει στα μάτια των άλλων. Κανείς δεν είναι «λίγος», όσο κι αν προσπαθήσουν κάποιοι να τον πείσουν για το αντίθετο. Όλοι αξίζουμε. Και όλοι μπορούμε να σταθούμε όρθιοι και να γίνουμε οι ήρωες της δικής μας ζωής. Η Στέλλα είναι εκεί για να μας το θυμίσει. Να μας δείξει πως ακόμα και μέσα στη σκιά μπορεί να γεννηθεί φως. Και πως η λύτρωση αρχίζει όταν αρχίσουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας όπως του αξίζει: με αγάπη και με σεβασμό.
Παύλος Ανδριάς για τον aylogyros news
