Κουβέντα στην «αυλή» με τον συγγραφέα Μιχάλη Τοπαλίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Αλάτι Χοντρό», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ανάλεκτο
Τι σας έχει λείψει από τα παιδικά σας χρόνια;
Ορισμένοι άνθρωποι που τα στιγμάτισαν θετικά, κάποιες εικόνες και οσμές που επανέρχονται ως νοσταλγική ανάμνηση, η ανυπαρξία της ανάγκης να σκέφτομαι σοβαρά πράγματα για την επόμενη μέρα.
Θυμάστε αν υπήρξε στη σκέψη σας ως παιδί, η ιδέα ν’ ασχοληθείτε με τη συγγραφή;
Ποτέ δεν είχε περάσει απ’ τη σκέψη μου, όχι μόνο ως παιδί, αλλά και μέχρι πριν λίγα χρόνια. Εντυπωσιαζόμουν, όμως, από τότε, καθώς έβρισκα σε αναγνώσματα κομμάτια του εαυτού μου, όχι τόσο βιώματα, όσο τα θέλω μου. Θαύμαζα κι απορούσα, πώς μπορούσε ένας άγνωστος, ο συγγραφέας, να ήξερε κάτι για μένα.
Η αισιοδοξία, υπάρχει στο λεξικό της ζωής σας;
Αναγκαίος όρος επιβίωσης. Με κάνει να προσμένω με λαχτάρα την επόμενη μέρα.
Τι περιλαμβάνει η καθημερινότητά σας;
Πολλή εργασία για τον βιοπορισμό, λίγο διάβασμα και ακόμη λιγότερο γράψιμο (πέραν αυτού που απαιτεί η δουλειά μου). Όταν έχω την πολυτέλεια, προσπαθώ να παρατηρώ και να ακούω. Πάντως, δεν είμαι από αυτούς που τηρούν πρόγραμμα στη συγγραφή.
Σε ποιο στάδιο πιστεύετε ότι βρίσκεται η σχέση του Έλληνα με το βιβλίο;
Με την επικράτηση των νέων τεχνολογιών, η εικόνα ξεκάθαρα επικρατεί του κειμένου, πολύ περισσότερο του έγχαρτου. Το φαινόμενο δεν αφορά, φυσικά, μόνο στους Έλληνες. Η μαγεία του βιβλίου, ως αντικειμένου, εκλείπει συν τω χρόνω, γεγονός που αποδεικνύεται από τις ηλικιακές ομάδες που διαβάζουν. Ειδικά στην Ελλάδα, η εκδοτική παραγωγή θεωρώ ότι είναι δυσανάλογα μεγάλη προς το αναγνωστικό κοινό.
Τι στάθηκε αφορμή για να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Η ψευδής εικόνα που είχα σχηματίσει για κάποιον άνθρωπο, όχι του άμεσου περιβάλλοντός μου. Η συνειδητοποίηση του τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την ορατή στους πολλούς εικόνα ενός ανθρώπου. Τα μικρά και μεγάλα που μένουν στο σκοτάδι και εντέλει καθορίζουν την πορεία του βίου του.
Ο κάθε ήρωας των βιβλίων σας, «προδίδει» μικρά ή μεγάλα μυστικά του εαυτού σας;
Το θεωρώ δεδομένο. Ακόμη και τα ιστορικά συγγράμματα αποτυπώνουν την υποκειμενική οπτική του συγγραφέα τους, «αποκαλύπτοντας» πράγματα γι’ αυτόν. Πολύ περισσότερο τα λογοτεχνικά κείμενα, κάθε είδους. Όσο κι αν προσπαθώ να αποστασιοποιηθώ από ήρωες και καταστάσεις, ο εαυτός μου είναι εκεί, άλλοτε περισσότερο, άλλοτε λιγότερο. Ο κάθε χαρακτήρας πλάθεται από τον συγγραφέα με βάση τα κριτήρια και τα βιώματά του. Βέβαια, ο αναγνώστης, κατά τις δικές του προσλαμβάνουσες, μπορεί να σχηματίσει το δικό του πορτρέτο για τον κάθε ήρωα, ακόμη και εντελώς διαφορετικό από αυτό που είχε στη σκέψη του ο συγγραφέας.
Είναι εύκολο να μας εκθέσετε τα συναισθήματα που νιώσατε τελειώνοντας αυτό σας το έργο;
Ποτέ δεν αισθάνθηκα τη βεβαιότητα ότι το κείμενο ολοκληρώθηκε. Κάποια στιγμή ένιωσα την ανάγκη να βάλω μια τελεία. Με ταλανίζει ακόμη η αμφιβολία, εάν έπραξα σωστά. Το ίδιο συνέβη και στο πρώτο μου βιβλίο.
Τι θα λέγατε σ’ έναν αναγνώστη ώστε να τον προτρέψετε να διαβάσει το βιβλίο σας;
Ελπίζω ότι θα οπτικοποιήσει περιγραφές μιας Ελλάδας που δεν υπάρχει πια, θα ερεθιστούν οι αισθήσεις του, θα αναπολήσει. Ίσως βρει κάποια στοιχεία του εαυτού του, ίσως αναγνωρίσει ή κατανοήσει ανθρώπους και καταστάσεις που έχει βιώσει. Κάποιος αναγνώστης νεότερης γενιάς, θα μάθει για καθημερινούς ανθρώπους περασμένων δεκαετιών, τα αισθήματα και τα βιώματά τους. Και, εάν το θελήσει, θα έχει τα εναύσματα να ψάξει περισσότερο για γεγονότα του παρελθόντος.
Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα επόμενα σχέδια σας;
Συγγραφικά, προσπαθώ να γράψω κάτι χιουμοριστικό. Αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολο, όσο κι αν επαίρομαι ότι δεν μου λείπει η αίσθηση του χιούμορ.
Παύλος Ανδριάς για τον aylogyros news
