Γράφει η Αναστασία Μπαρμπούνη*
Στις αγροτικές κοινωνίες όλοι κοιμούνταν μαζί. Ο δυτικός κόσμος έδωσε στον καθένα το δωμάτιο του. Πρόσφατες έρευνες έρχονται να απενοχοποιήσουν το οικογενειακό κρεβάτι και να βάλουν και πάλι τα μωρά για ύπνο στην γλυκιά αγκαλιά της μαμάς τους
Πριν ακόμη γίνω μητέρα είχα φτιάξει στο μυαλό μου μια μακριά λίστα με γονεικά do’s and dont’s. Στην κορυφή της βρίσκονταν το συντροφικό κρεβάτι. Το κάστρο που δεν θα άφηνα ποτέ να παραδοθεί στην σαρωτική δύναμη του μητρικού φίλτρου. Είχα ακούσει πολλές ιστορίες για μωρά που εξόρισαν τον πατέρα τους στον καναπέ με ολέθριες συνέπειες για την μέση του αλλά και την σεξουαλική ζωή του ζευγαριού. Σε αυτές έρχονταν να προστεθούν και άλλες -πιο τρομακτικές- με εξάχρονα ή ακόμη μεγαλύτερα αγόρια που κοιμόντουσαν ακόμη με την μαμά τους θυμίζοντας κάτι από το Ψυχώ του Χίτσκοκ. Είχα πάρει όρκο. Το κρεβάτι μας θα ήταν το άβατο στο οποίο θα βασιλεύαμε πάντα εγώ και ο καλός μου.
Όταν αισίως έγινα μητέρα αναζήτησα και τον τρόπο για να το πετύχω. Δεν ήταν δύσκολο. Ήταν παντού. Στην διάσημη best seller σειρά βιβλίων για γονείς What to expect , στα πιο δημοφιλή βιβλία με οδηγίες για νέες μαμάδες αλλά και στα πιο έγκυρα περιοδικά για γονείς. Η κυρίαρχη αντίληψη ήθελε τα μωρά μακριά από το κρεβάτι του μπαμπά και της μαμάς. Και μας έδινε και όλα τα απαραίτητα tip για να τα κρατήσουμε εκεί. Εμπνευστής της ήταν ο διάσημος παιδίατρος Δρ Ρίτσαρντ Φέρμπερ, διευθυντής του Κέντρου για τις Παιδικές Διαταραχές του Ύπνου στο Children’s Hospital της Βοστώνης και συγγραφέας του βιβλίου Solve Your Child’s Sleep Problems.
Η σχολή Φέρμπερ
Σύμφωνα με αυτόν όταν ένα μωρό γίνει τεσσάρων μηνών πρέπει να εκπαιδευτεί να κοιμάται μόνο του στο δικό του δωμάτιο. Ο τρόπος είναι να το αφήνουμε ξύπνιο στην κούνια του -ακόμη και αν κλαίει- και να επιστρέφουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα μόνο για να το καθησυχάζουμε, χωρίς να το παίρνουμε αγκαλιά και χωρίς να το παίρνουμε μαζί στο κρεβάτι μας. Με αυτόν τον τρόπο το μωρό μετά από κάποιο διάστημα θα μπορέσει να αποκοιμηθεί μόνο του στην κούνια χωρίς διαμαρτυρία. Η πρακτική έγινε γνωστή σαν ferberize your child, φράση που έγινε διάσημη παγκοσμίως αλλά και το δικό μου προσωπικό μότο.
Η θεωρία του Δρ. Ρίτσαρντ Φέρμπερ κατάφερε να κυριαρχήσει στον δυτικό κόσμο χάρη σε δύο βασικά επιχειρήματα. Πρώτον στο ότι τα βρέφη που κοιμούνται στο κρεβάτι των γονιών τους κινδυνεύουν να καταπλακωθούν από την μητέρα τους και δεύτερον πως εμποδίζεται η υγιής συναισθηματική τους ανάπτυξη και η ανεξαρτητοποίηση τους. Την τελευταία πενταετία μελέτες από έγκριτους καθηγητές και παιδιάτρους κατέρριψαν έναν -έναν τους μύθους που απαγόρευαν στα παιδιά την πρόσβαση στο κρεβάτι των γονιών τους. Έρευνα που βιντεοσκόπησε μητέρες να κοιμούνται με τα βρέφη τους κατά την διάρκεια της νύχτας απέδειξε πως τα σώματα των δύο βρίσκονταν σε πλήρη αρμονία και κανένα δεν ενόχλησε ή δεν καταπλάκωσε το άλλο. Οι επιστήμονες μάλιστα υποστηρίζουν πως η ίδια αίσθηση που μας αποτρέπει να πέφτουμε από το κρεβάτι είναι η ίδια που κάνει μια μητέρα να μην ξαπλώνει πάνω στο μωρό της.
Πρέπει να μεγαλώσεις
«Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα για ένα παιδί να κοιμάται στο κρεβάτι των γονιών του μέχρι τα τρία του χρόνια» διαβεβαιώνει η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Δρ Λίζα Βάρβογλη. Και συνεχίζει «Αυτή είναι περίπου και η ηλικία που το παιδί θα ζητήσει τον δικό του χώρο. Είναι η περίοδος που ξεκινά τον παιδικό, βγάζει την πάνα, τρώει μόνο του και καμαρώνει για τα επιτεύγματα του». Σύμφωνα με την Λίζα Βάρβογλη δεν υπάρχει καμία έρευνα που να δείχνει πως τα παιδιά που μεγαλώνουν στο οικογενειακό κρεβάτι εμφανίζουν περισσότερα ψυχολογικά προβλήματα ή πως εξακολουθούν να κοιμούνται με τους γονείς τους σε ηλικία μεγαλύτερη των τριών ετών. Το στοιχείο καταρρίπτει τον μύθο που θέλει το οικογενειακό κρεβάτι να αναστέλλει την αυτονομία και την ανεξαρτητοποίηση του παιδιού.
«Πρόκειται για την εμμονή του δυτικού κόσμου με την αυτονομία» εξηγεί η ψυχολόγος. «Υπάρχουν όμως πολλοί τρόποι να μάθουμε στο παιδί να ανεξαρτητοποιείται στην διάρκεια της μέρας. Μπορεί ένα μωρό που ταλαιπωρείται από εφιάλτες ή που έχει ανάγκη την ζεστασιά του οικογενειακού κρεβατιού να κοιμάται μαζί μας». Και συνεχίζει: «Το οικογενειακό κρεβάτι δεν μπορεί από μόνο του να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία ενός παιδιού. Μόνο κατάχρηση αυτής της πρακτικής ή άλλα τραυματικά γεγονότα μπορούν να το κάνουν. Να σημειώσουμε βέβαια πως όταν μιλάμε για οικογενειακό κρεβάτι εννοούμε πως σε αυτό το κρεβάτι κοιμάται και ο πατέρας και δεν βρίσκεται εξορισμένος στον καναπέ»
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου, ΕΔΩ
*Αναστασία Μπαρμπούνη, παιδίατρος, καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας, Υγιεινής και Πρόληψης Νόσων Τμήμα Δημόσιας & Κοινοτικής Υγείας Πανεπιστημίο Δυτικής Αττικής