Ο Μιχάλης Κ. Γριβέας, γράφει και παράλληλα σε ταξιδεύει εκεί που η πρόκληση γίνεται τρόπος ζωής, εκεί που το ανεξήγητο σου ανοίγει νέους ορίζοντες για να δεις τα πάντα μέσα από ένα άυλο πρίσμα και να ζήσεις την αγωνία του απείρου! Ας ακούσουμε όμως τα όσα ο ίδιος μας αποκαλύπτει, για τον εαυτό του…

Αγαπητέ Μιχάλη Γριβέα πως καταφέρατε να «παντρέψετε» το επάγγελμα του τοπογράφου μηχανικού με τη συγγραφή και τι ήταν αυτό που σας ώθησε ν’ ασχοληθείτε με το παιχνίδι των λέξεων, των εικόνων, των αναζητήσεων;

Αγαπητέ Παύλο αν μου έλεγε κάποιος πριν από δεκαπέντε χρόνια ότι θα ασχοληθώ με τη λογοτεχνία θα απαντούσα ότι είναι ο «τρελός του χωριού»… Γιατί ούτε εγώ δεν το φανταζόμουν μιας και είμαι άνθρωπος που προέρχομαι από ένα διαφορετικό περιβάλλον σπουδών, γνώσεων και δράσεων. Να όμως που η ζωή ξεπερνά και τον πιο ευφάνταστο σεναριογράφο. Πριν δώδεκα χρόνια περίπου, εκείνη την παράξενη ώρα, χτύπησε την πόρτα μου η τέχνη. Τόσο απρόσμενα! Βρήκε μέσα τρείς παλιές ερωμένες μου. Την επιστήμη, την πολιτική, την φιλοσοφία. Χόρεψε όμως τον δικό της χορό. Τόσο όμορφο, τόσο διαφορετικό, τόσο ελεύθερο! Μου ψιθύρισε ότι όλα αυτά δεν φτάνουν! Με «αποπλάνησε» με το μαγικό της ταγκό… Εμφάνισε μπροστά μου μια άλλη οδό που δεν έβλεπα μέχρι τότε. Ένα δρόμο με πολύ περισσότερους βαθμούς ελευθερίας. Ένα πολύ πιο ανοιχτό πεδίο οριζόντων. Τη λεωφόρο της τέχνης! Και εγώ, μαγεμένος, κύλησα στις διαδρομές της!

Πόσο λυτρωτικό είναι για εσάς, μέσα από τη ζωή των ηρώων να ζείτε «ελεύθερος» μέσα από τα βιβλία σας;

Παραφράζοντας την γνωστή ρύση του ευαγγελίου θα έλεγα ότι «Εν αρχή ην ο μύθος»… Και αφού μιλάμε για μυθοπλασία δημιουργός του μύθου αρχικά είναι ο συγγραφέας. Αυτός οικοδομεί το σενάριο, σκιαγραφεί τους χαρακτήρες των ηρώων του και σχεδιάζει την θεμελιώδη βαριάντα των πράξεών τους. Γράφοντας όμως μπαίνει στο πετσί των συναισθημάτων τους. (Όσοι συγγραφείς το καταφέρουν γιατί δεν το πετυχαίνουν όλοι…) Και όσο περισσότερο βυθίζεται μέσα στις περσόνες του έργου του τόσο οι ρόλοι αντιστρέφονται. Τότε τα δημιουργήματα μπορούν να γίνουν δημιουργοί και να ταξιδέψουν τον συγγραφέα σε δικά τους μονοπάτια που δεν τα είχε προσχεδιάσει. Και όταν τελειώσει το πόνημα ο συγγραφέας αισθάνεται λυτρωμένος αν νοιώσει ότι εμφύσησε ελευθερία λόγων και πράξεων στους ήρωές του αλλά και αυτοί – ικανοποιημένοι – του παραχώρησαν την ελευθερία να μετουσιώσει, τις ζωές τους σε μύθο.

Τι σημαίνει για εσάς ο όρος μυθοπλασία και πως κινήστε μέσα σ’ αυτόν;

Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα δικό μου ορισμό: «Η μυθοπλασία δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια πραγματικότητα που όμως δεν έχει συμβεί ακόμα»…

Το συγγραφικό σας ταξίδι ξεκίνησε με το βιβλίο «Η γυάλα». Τι στάθηκε αφορμή για τη δημιουργία του;

Όπως σας είπα για την είσοδο της λογοτεχνίας στη ζωή μου το ίδιο απρόβλεπτα ήρθε και η έμπνευση για το θέμα του πρώτου μου μυθιστορήματος. Απρόσκλητο σαν τον κλέφτη. Απρόσμενο σαν την έκπληξη. Αλμυρό σαν το δάκρυ. Ενθουσιώδες σαν τον έφηβο. Ηδονικό σαν την ερωμένη.

«Ο θεός της ρουλέτας», ένα «προφητικό» μυθιστόρημα έρχεται και εντυπωσιάζει το αναγνωστικό κοινό, από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του. Ποιο ήταν το κύριο συστατικό της επιτυχίας του; 

Το δεύτερο λογοτεχνικό παιδί μου είναι ένα σύνθετο έργο. Μπορεί να καταταγεί στην κατηγορία του φανταστικού, όχι όμως με την συνήθη στενή της έννοια. Χρησιμοποιεί ως όχημα τον τζόγο για να αναδείξει την σημασία της τυχαιότητας. Σμίγει όμως επιστημονικές γνώσεις αστροφυσικής με φιλοσοφικές αναζητήσεις ακόμα και με πολιτικές αντιλήψεις σε δεύτερο πλάνο. Σε αυτό ανέδειξα την αρκετά καινοτόμο ιδέα της «φιλοσοφικής υπερενοποίησης». Τη ζεύξη δηλαδή ιδεαλισμού και υλισμού. Την ανάγκη για ένα άλμα της ανθρώπινης σκέψης που θα άρει τον διχασμό ανάμεσα σε θρησκεία και επιστήμη ή σε φυσική και μεταφυσική. Όμως εικάζω πως η αποδοχή του από τους αναγνώστες περισσότερο οφείλεται στην γεμάτη ανατροπές πλοκή του και φυσικά στο εντελώς απρόβλεπτο φινάλε του.

Και περνάμε στο επόμενο βιβλίο σας το «Άκρον», μια αντισυμβατική ιστορία πολέμων, ερώτων, αιχμαλωσιών, επαναστάσεων, που υπερβαίνει την πεζή πραγματικότητα... Πόση μελέτη χρειάστηκε εκ μέρους σας για να γραφτεί;

Το «Άκρον» μπορεί να χαρακτηριστεί ως μυθιστόρημα ιστορικής φαντασίας. Είναι το μοναδικό έργο μου στο ιστορικό πεδίο. Τόλμησα ένα λογοτεχνικά πολύ δύσκολο εγχείρημα. Να καλύψω μέσα σε ένα βιβλίο, με διάφορους τρόπους, όλο τον ιστορικό χρόνο της νεότερης Ελλάδας. Δύο αιώνες! Από την απελευθέρωσή μας από την Οθωμανική αυτοκρατορία έως σήμερα. Βεβαίως η κύρια πλοκή του επικεντρώνεται στην ιστορικά υπέρπυκνη περίοδο του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα. Παρότι είναι έργο ιστορικής μυθοπλασίας και όχι δοκιμιακής ιστορίας απαίτησε αρκετή έρευνα και μελέτη. Η συγγραφή του κράτησε περίπου δύο χρόνια και ελπίζω, λογίζοντας και τις κολακευτικές κριτικές που απέσπασε, ότι απέδωσα ένα αξιοπρεπές λογοτεχνικό πόνημα στους συμπατριώτες μας.

«Ανελκύστε τη Σελήνη», μια συλλογή διηγημάτων, που φέρει την υπογραφή σας… που και μόνο από τον τίτλο, εντυπωσιάζει. Υπάρχει κοινός παρονομαστής σ’ αυτή τη συλλογή;

Σας ευχαριστώ Παύλο για το κολακευτικό σχόλιο στον τίτλο της συλλογής. Επιτρέψτε μου όμως να πω ότι το περιεχόμενο του ομότιτλου διηγήματος «Ανελκύστε τη Σελήνη» πράγματι έγινε πολλαπλά αποδεκτό. Καταρχήν κέρδισε πρώτο βραβείο σε λογοτεχνικό διαγωνισμό, κατόπιν θεατροποιήθηκε και τελικά έγινε ραδιοφωνικό audio! Για να μην υπεκφύγω όμως στο ερώτημά σου διευκρινίζω ότι στο βιβλίο αυτό δημοσιεύτηκαν δεκαπέντε διηγήματα που είχα γράψει στη διάρκεια της πρώτης πενταετίας της λογοτεχνικής μου διαδρομής. Όχι όλα μαζί αλλά ξεχωριστά σε διαφορετικές στιγμές. Αρκετά από αυτά γράφτηκαν για λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Ήδη επτά βραβευμένα από αυτούς περιλαμβάνονται στην εκδοθείσα συλλογή! Με αυτή την έννοια είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Σύμφωνα όμως με τις κριτικές που είχα την χαρά να συνοδεύσουν αυτό το βιβλίο ενοποιούνται όλα στο λογοτεχνικό ύφος του μαγικού ρεαλισμού. Για να δώσω όμως μια σαφέστερη απάντηση για το θεματολογικό τους στίγμα μπορώ να πω ότι διαβάζοντας τα διηγήματα του βιβλίου:

• Ίσως δακρύσετε με πληγές της πατρίδας μας αλλά και με δράματα των ανθρώπων όπου γης.
• Δεν αποκλείεται να παραδοθείτε στα ηδονικά βέλη του έρωτα και να ψυχορραγήσετε με την παράνοια της μοναξιάς.
• Μπορεί να παλέψετε με το φάντασμα του φασισμού και του μιλιταρισμού.
• Μάλλον θα ιδρώσετε καλπάζοντας ξέφρενα με τον πανδαμάτορα χρόνο και συνομιλώντας ίσως με τον Θεό…

Νέα συνεργασία με τις εκδόσεις Ελκυστής και δυο νέα δημιουργήματα, με διαφορετική θεματολογία και τρόπο προσέγγισης. «Λίλιθ και Λασθινία», το πρώτο, «Φάρος Σκιών» το αμέσως επόμενο...

Μετά την έκδοση των τεσσάρων πρώτων βιβλίων μου ολοκληρώθηκε η συνεργασία με τις εκδόσεις «Ιωλκός». Στη νέα συνεργασία μου με τον εκδοτικό οίκο «Ελκυστής» εκδόσαμε δύο έργα μου, ένα μυθιστόρημα και μια νουβέλα, βραβευμένα αμφότερα σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς.

• Το «Λίλιθ και Λασθινία» (πέμπτο συνολικά) το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί σαν μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας παντρεμένης, ή διαζευγμένης καλύτερα, με ισχυρή μεταφυσική. Στο έργο μου αυτό η επιστήμη πασχίζει ασθμαίνοντας να εξηγήσει τα ανεξήγητα ενώ η θρησκεία τα αναθέτει σε αόρατους δαίμονες. Στη γωνία όμως το σύμπαν γελάει με τον διχασμό των ανθρώπων που δεν κατανοούν την αδυναμία τους να ερμηνεύσουν την δική του αλήθεια… 
• Ακολούθησε η νουβέλα «Φάρος σκιών» που φιλοδοξεί να είναι μια λογοτεχνική προσέγγιση της ουτοπίας. Μια αναζήτηση του φαινομενικά ανέφικτου, του διαφορετικού από τα εκάστοτε ειωθότα. Ένα κατεξοχήν λογοτεχνικό έργο χωρίς προσδιορισμένο τόπο και χρόνο και με ήρωες χωρίς ονόματα… Ένας φάρος συμβολίζει πάντα την ανθρώπινη ελπίδα, ακόμα και την ουτοπική ελπίδα… Εκπέμπει φως, αποκαλύπτοντας ίσως άγνωστες μέχρι τώρα πραγματικότητες. Όπως η φωτιά πίσω από τις σκιές, στη σπηλιά του Πλάτωνα, μπορεί να μας δείξει ένα κόσμο ιδεών που υπερίπτανται πάνω από το υλικό δικό μας σύμπαν. Τι γίνεται όμως όταν το φως του μυθοπλαστικού φάρου, αν και πέφτει πάνω μας, δεν παράγει σκιές; Μήπως είμαστε εμείς τελικά σκιές;

Και τέλος, από τις εκδόσεις Αγγελάκη, το νέο σας μυθιστόρημα «Η προφητεία της Ατλαντίδας», εμπνευσμένο από βίαια γεγονότα που συγκλόνισαν την εποχή μας. Ο λόγος σε σας...

Οι καιροί μας σπέρνουν βία και θερίζουν βαρβαρότητα! Τα τελευταία χρόνια μάλιστα οι «καρποί» τους απλώνονται παγκοσμίως. Όμως εκεί που παίρνουν τη μορφή τσουνάμι είναι στο, καλλιεργημένο με ιδεολογικοποίηση και εξιδανίκευσή της βίας, έδαφος των Η.Π.Α. Μια από τις χειρότερες μορφές αυτού του βάρβαρου κύματος είναι η κρατική βία. «Η προφητεία της Ατλαντίδας» ξεκινάει σαν «κραυγή» ενάντια στη βία και τη βαρβαρότητα, εξελίσσεται σε «κατάρα» ενάντια στον πόλεμο και τον επεκτατισμό των απανταχού ισχυρών και καταλήγει σε μια «προφητεία» για μια νέα κουλτούρα οικουμενικής ειρήνης και πολιτισμού!

Ομότεχνε φίλε Παύλο Ανδριά στο σημείο αυτό θέλω να θίξω ένα γενικότερο ζήτημα που αφορά όλους τους δημιουργούς. Θεωρώ ότι κάθε συγγραφέας που στέκεται σε βάθος χρόνου πρέπει να μην αυτοαντιγράφεται. Έτσι στη νέα συνεργασία μου με τον εκδοτικό οίκο «Αγγελάκη» θέλησα να εξελίξω το προσωπικό συγγραφικό μου στίγμα. Στο μυθιστόρημα αυτό λοιπόν εγκαινίασα ένα καινοτόμο λογοτεχνικό ύφος. Επιχείρησα μια σπάνια ζεύξη του μαγικού ρεαλισμού με τον «σκληρό κοινωνικό ρεαλισμό». Ο μαγικός ρεαλισμός βεβαίως είναι παγκοσμίως γνωστό λογοτεχνικό ρεύμα (Μαρκές κλπ). Ο «σκληρός κοινωνικός ρεαλισμός», όπως εγώ τον ονοματίζω, είναι ένα αναδυόμενο διεθνές λογοτεχνικό ρεύμα το οποίο δεν έχει ακόμα ταυτοποιηθεί και αναλυθεί. Παρά τις πολλές διαφορετικές του αποχρώσεις χαρακτηρίζεται από σκληρές εικόνες (όχι όμως «αμερικάνικου» αιματηρού τύπου), γλώσσα κοφτή, ταχύτητα ρυθμού, έκφραση εμπροστοβαρών κοινωνικών αναζητήσεων. Η προφητεία της Ατλαντίδας» συνδέει αυτά τα δύο ρεύματα. Παντρεύει δηλαδή ιστορία με μυθοπλασία, μεταφυσική με ρεαλισμό και σκληρότητα με λυρισμό.

Τι θα λέγατε σ’ έναν αναγνώστη ώστε να τον προτρέψετε να διαβάσει τα βιβλία σας;

Μια υπόσχεση: Αν κάποιος ή κάποια καταφέρει να βρει το τέλος σε οποιοδήποτε έργο μου πριν διαβάσει τις τελευταίες σελίδες τότε του κάνω δώρο το βιβλίο…

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα επόμενα σχέδιά σας;

Όχι δεν θέλω! Αφήνω την έκπληξη στα χέρια του Θεού ή του σύμπαντος, ανάλογα με το τι πιστεύει ο καθένας…

Παύλος Ανδριάς, by aylogyros news