Κουβέντα στην «αυλή» με την ποιήτρια Μαρία Α. Ρέντη-Κολτσάκη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου της «Ανέμων Άλγη», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ανάλεκτο
Τι σας έχει λείψει από τα παιδικά σας χρόνια;
Από τα παιδικά μου χρόνια μου λείπει η ξεγνοιασιά του καλοκαιριού στην Πατρίδα με φίλους και ξαδέρφια.
Θυμάστε αν υπήρξε στη σκέψη σας ως παιδί, η ιδέα ν’ ασχοληθείτε με την ποίηση;
Ως παιδί συγκεκριμένα με την ποίηση δεν θα έλεγα ότι υπήρχε σκέψη. Πάντα έγραφα, ως επί το πλείστονπεζά κείμενα. Σε μικρή ηλικία βρέθηκα να ζω στις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς φίλους και «χωρίς» γλώσσα. Στο πρώτο διάστημα το σοκ ήταν μεγάλο, αυτό όμως κράτησε λίγο. Η γλώσσα, αυτό το μοναδικό μέσο επικοινωνίας των ανθρώπων, με πολλή δουλειά ήρθε γρήγορα και τα κείμενά μου πλέον γράφονταν στην αγγλική. Λίγο μετά ήρθε το πρώτο μου ποίημα, στην αγγλική και αυτό –αφού αυτή ήταν η κύρια γλώσσα μου– αλλά και το τελευταίο για τότε και τα πολλά χρόνια που ακολούθησαν. Όλως παραδόξως και παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα γραπτά μου από τότε έχουν χαθεί, το ποίημα αυτό επέζησε των μετακομίσεων για να φτάσει στο σήμερα σαν κάτι τρυφερό και να μου θυμίζει τις τότε δυσκολίες…
Η αισιοδοξία, υπάρχει στο λεξικό της ζωής σας;
Αισιοδοξία και ελπίδα… πιστεύω πως αυτά τα δύο πάνε μαζί. Το να βλέπεις το ποτήρι πάντα μισογεμάτο και ακόμα όταν το βλέπεις ότι κατεβαίνει κάτω από τη μέση τότε να πασχίζεις περισσότερο, να πασχίζεις και να ελπίζεις… η ζωή είναι πέλαγος και ποτέ δεν ξέρεις που θα σε ξεβράσει, πότε σε ξέρες, πότε σε παραμυθένια νησιά. Οι ξέρες είναι ίσως κάπως περισσότερες αλλά η αισιοδοξία και η ελπίδα πάντα με κράτησε και με κρατά…
Τι περιλαμβάνει η καθημερινότητά σας;
Η μέρα μου ξεκινά συνήθως αξημέρωτα. Αυτές τις πρώτες ώρες της, τις θεωρώ «δικές μου». Αυτές είναι και οι πιο παραγωγικές για την «εξωσχολική» δραστηριότητα, όπως αποκαλώ αυτήν μου την ενασχόληση. Ελεύθερος επαγγελματίας στο κυρίως επάγγελμά και τα ωράριά μου είναι πολύ ελαστικά, έτσι στο γραφείο μου ξεκινώ τη μέρα μετά τις δέκα. Κι εκεί γράφω αλλά με εντελώς άλλο αντικείμενο… πολλές φορές μέσα στη μέρα θα τύχει να κρατήσω κάποια σημείωση που δεν θα έχει καμιά σχέση με την επαγγελματική δραστηριότητα, μια φράση, ένα συναίσθημα, σύντομα πράγματα τα οποία συνήθως αργότερα, σε κάποια «δική μου» ώρα, θα μετουσιωθούν ίσως σε κάτι «χρήσιμο». Η ποίηση, όπως συχνά λέω, είναι η βαλβίδα ασφαλείας μου… Ολιγόυπνη απ’ τα μικράτα μου, η μέρα κλείνει αργά τη νύχτα και δεν περνά χωρίς κάποιο διάβασμα βιβλίου για όσο χρόνο περισσεύει.
Σε ποιο στάδιο πιστεύετε ότι βρίσκεται η σχέση του Έλληνα με το βιβλίο;
Ζούμε την εποχή της ταχύτητας. Οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής, ο αγώνας της επιβίωσης, η κυριαρχία της εικόνας καθώς και η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης –στην καθημερινότητά μας– περιορίζουν δραστικά τον χρόνο. Όλο αυτό δημιουργεί και την αίσθηση φοβερής επιτάχυνσης του χρόνου. Ξημερώνει Δευτέρα και νυχτώνει Παρασκευή και άλλη μια εβδομάδα, μήνας χρόνος έχει φύγει… Παρόλα αυτά πολλοί νέοι άνθρωποι ασχολούνται με τη λογοτεχνία σαν δημιουργοί, πολύ δε περισσότερο σαν αναγνώστες. Αυτό δεν μπορεί παρά να είναι ελπιδοφόρο.
Τι στάθηκε αφορμή για να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Στους σχεδόν φρενήρεις ρυθμούς της καθημερινότητας η γραφή αποτελεί σύστημα αποσυμπίεσης για μένα. Αυτός είναι ο λόγος που γράφω. Αυτός ήταν ο λόγος που έγραφα από παιδί… και μετά επέστρεψα στην Ελλάδα και αυτό το σύστημα δεν λειτουργούσε πια πολύ καλά όταν ακόμα έψαχνα τα «πατήματά» μου με την ελληνική γλώσσα. Τότε, για αρκετά χρόνια το διάβασμα νόμιζα πως μου αρκούσε. Ταξίδευα διαβάζοντας, ανακάλυπτα κόσμους άγνωστους σε μια γλώσσα που πάσχιζα να κατακτήσω… Από ένα σημείο και μετά αυτό δεν ήταν αρκετό. Ήρθε σαν εσωτερική ανάγκη όλο αυτό να βγει προς τα έξω και απλά άρχισε να ρέει σε αυτήν τη μορφή. Ήρθε από μόνο του, πιστέψτε με, δεν το επιδίωξα. Έτσι γεννήθηκε το πρώτο μου βιβλίο και σιγά - σιγά ωρίμασε, έτσι δημιουργήθηκε και ο πρώτος κύκλος ο οποίος θεωρώ ότι πλέον ολοκληρώνεται με το «Ανέμων Άλγη».
Τα ποιήματά σας, «προδίδουν» μικρά ή μεγάλα μυστικά του εαυτού σας;
Η ποίηση είναι απαύγασμα ερεθισμάτων. Βγαίνει στο χαρτί αυτό που έχει ο γράφων μέσα του… Εισέρχονται προσλαμβάνουσες, φιλτράρονται, επηρεάζουν –άλλοτε φορτίζουν θετικά, άλλοτε αρνητικά– και μετουσιώνονται σε έκφραση. Σαφώς και «προδίδουν» μυστικά του εαυτού, «γεννήματά» του είναι.
Είναι εύκολο να μας εκθέσετε τα συναισθήματα που νιώσατε τελειώνοντας αυτό σας το έργο;
Όταν το είδα τυπωμένο ένοιωσα όπως ακριβώς και με τα προηγούμενα βιβλία μου. Το κράτησα στα χέρια μου σαν νεογέννητο παιδί, σάρκα από τη σάρκα μου που πλέον έχει φύγει για να βρει μόνο τον δρόμο του…
Τι θα λέγατε σ’ έναν αναγνώστη ώστε να τον προτρέψετε να διαβάσει το βιβλίο σας;
Ό,τι θα έλεγα και για τα άλλα βιβλία μου, έλα να βαδίσουμε και να προβληματιστούμε για λίγο μαζί. Λίγο ως πολύ τις ίδιες χαρές έχουμε, τους ίδιους πόνους, τα ίδια άγχη, τους ίδιους φόβους, ίσως και τον ίδιο θυμό με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας. Εδώ, διαισθανόμενοι όλα αυτά, μπορούμε να συνυπάρξουμε, να τα διαχειριστούμε κάπως με έναν διαφορετικό τρόπο έκφρασης…
Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα επόμενα σχέδια σας;
Ελπίζω, πρώτα ο Θεός, στην ολοκλήρωση του επόμενου βιβλίου μου μέχρι τέλος του έτους –το υλικό υπάρχει ήδη- αλλά δεν είμαι έτοιμη αυτήν τη στιγμή να δώσω περισσότερες λεπτομέρειες. Υπάρχει και μια νουβέλα, η οποία στέκει –μισογραμμένη– κι αναμένει τη σειρά της, στην υπομονή μου.
Η Μαρία Α. Ρέντη Κολτσάκη γεννήθηκε στη Νάουσα της Μακεδονίας. Πέρασε τα μαθητικά της χρόνια στη Βοστώνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Από το 2014 μέχρι το 2020 επιμελήθηκε συνεργατικά –στην εφημερίδα «Μακεδονικά Νέα» της Νάουσας– στήλη ποίησης, υπό τον τίτλο ΜΕ ΡΙΜΑ ή ΧΩΡΙΣ. Άρθρα της, για διάφορα θέματα, έχουν δημοσιευτεί στον τοπικό τύπο ενώ υπάρχει συμμετοχή της σε αρκετές συλλογικές ανθολογίες. Υπό τον γενικό τίτλο ΣΤΙΧΟΙ-ΣΤΙΧΑΚΙΑ-ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ολοκληρώθηκε ο κύκλος τριών ποιητικών της συλλογών: Ταξίδια στο Χαρτί (α’ έκδ. Συν+Είδηση 2014, β’ εκδ. Ανάλεκτο 2025), Αντίδωρο Διαδρομές (α’ εκδ. Post Script 2016, β’ εκδ. Ανάλεκτο 2025), Ανέμων Άλγη (Ανάλεκτο 2025).
Παύλος Ανδριάς για τον aylogyros news
