Κουβέντα στην «αυλή» με την συγγραφέα Ελευθερία Καλογνωμά, με αφορμή την έκδοση του βιβλίο της «Άγρια Θάλασσα», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γράφημα
Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο και πώς επιλέξατε αυτόν τον τίτλο;
Ο τίτλος ήρθε σχεδόν αυτόματα στο μυαλό μου, δε θυμάμαι καν πώς, αλλά στην πορεία συνειδητοποίησα ότι μάλλον υποσυνείδητα γνώριζα πως αυτό το βιβλίο θα ήταν ένα ταραχώδες ταξίδι. Και τι πιο ταραχώδες από τη θάλασσα; Ο τίτλος κατέληξε να έχει τόσο κυριολεκτική, όσο και συμβολική σημασία μέσα στην ιστορία. Αυτό που με ώθησε να γράψω την «Άγρια Θάλασσα» ήταν μια ανάγκη πολλών ετών να πω πράγματα που μάλλον είναι κοινά και επώδυνα οικεία σε πολλούς, ίσως σε όλους μας. Η οικογένεια και τα μυστικά της, αδυναμίες που έχουμε όλοι και που συχνά μας «καπελώνουν», οδηγώντας μας σε τραγικά λάθη, η υπέρτατη αξία της συγχώρεσης, αλλά και η δύναμη του έρωτα, όχι ως απλή πράξη, μα ως κινητήριος δύναμη, είναι όλα όσα ήθελα να καταδείξω.
Τι «κρύβει» μέσα στις σελίδες του;
Η «Άγρια Θάλασσα» κρύβει στις σελίδες της ακριβώς όλα όσα κρύβουμε όλοι στην ψυχή μας. Ναι, έχει ένα (;) δυνατό love story, αλλά για μένα δεν είναι μια απλή ιστορία αγάπης, αφού τίποτα στην ιστορία της Φιλιώς/Έρης δεν είναι απλό. Αυτό το βιβλίο (ειδικά το δεύτερο μέρος του, όπου όλα τα πρόσωπα καλούνται να κοιταχτούν στον καθρέφτη και να αντιμετωπίσουν τα λάθη τους), αν το συνόψιζα σε μία φράση, θα ήταν η γνωστή ρήση: «αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα».
Μιλήστε μας λίγο για τους ήρωες του βιβλίου σας. Τι τους χαρακτηρίζει και πώς βοηθούν στη ροή της ιστορίας;
Η ιστορία αυτή είναι μια σειρά από ομόκεντρους κύκλους. Στο κέντρο τους βρίσκεται η Φιλιώ/Έρη. Από την αρχή του βιβλίου, θα δούμε να περιστρέφονται γύρω της, σαν δορυφόροι, δύο άντρες που ανήκουν στον πρώτο κύκλο, οι γιοι του εχθρού της Φιλιώς, ο Παύλος Αμουργιανός που κινείται στα χνάρια του επιχειρηματία πατέρα του και ο Ιωσήφ Αμουργιανός, διάσημος διεθνώς τσελίστας (εξ ου και το τσέλο στο εξώφυλλο). Στους υπόλοιπους κύκλους μπαίνουν και βγαίνουν πρόσωπα από το παρελθόν (μέσα από αναδρομές) τα οποία στο παρόν δεν είναι εν ζωή, αλλά και πρόσωπα που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο περιστοιχίζουν την πρωταγωνίστρια, όπως ο Τζώρτζης Αμουργιανός, ο «εχθρός» της δηλαδή, η αδελφή και η ξαδέλφη της (ένα τρίγωνο αγάπης και υπέρμετρης αλληλεγγύης), η θεία της που θα παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη και άλλοι χαρακτήρες, που μπορεί να μοιάζουν δευτερεύοντες αλλά στην ουσία δεν είναι. Όλοι μαζί σπρώχνουν την ιστορία και όλους μαζί τούς σπρώχνει η ίδια η Φιλιώ, προς ένα τέρμα που δε φαντάστηκε. Το παρελθόν την καθόρισε, τώρα είναι η σειρά της να καθορίσει το μέλλον όλων ανεξαιρέτως, είτε εκούσια, είτε ακούσια.
Υπάρχουν συμβολισμοί και μεταβατικά στάδια. Πόσο σας βοήθησαν κατά τη συγγραφή;
Ως μεταβατικά στάδια, θα χαρακτήριζα τις αναδρομές στο παρελθόν, που μας βοηθούν να καταλάβουμε τα κίνητρα όλων μα και την ίδια την ιστορία και επίσης, ένα πολύ σημαντικό μεταβατικό στάδιο είναι το ίδιο το τέλος του πρώτου βιβλίου, που σηματοδοτεί μια στροφή στα πράγματα. Συμβολισμοί, εκτός του ίδιου του τίτλου, δε νομίζω πως υπάρχουν πολλοί: Άγρια Θάλασσα είναι τα μάτια της Φιλιώς, η ζωή της ολόκληρη, μα και κάτι ακόμα που δε θα σας αποκαλύψω, μα που θα γίνει προς το τέλος του 2ου μέρους η απόλυτη κάθαρση για όλους. Λέξεις κλειδιά μέσα στο βιβλίο είναι επίσης τα κόκκινα τριαντάφυλλα, ένα υπέροχο λουλούδι που όλοι αγαπάμε, με υπέροχο άρωμα μα… και πολλά αγκάθια, οπότε μπορεί κάποιος να το θεωρήσει και συμβολικό. Τέλος, οι νότες. Η μουσική είναι έντονα παρούσα μέσα στην ιστορία, αυτό το βιβλίο είναι γεμάτο νότες, από αυτές που η Φιλιώ θυμάται πια ως τη μόνη όμορφη περίοδο της ζωής της, μια περίοδο γεμάτη μαγεία, μα και από αυτές πάνω στις οποίες κυριολεκτικά θα… σκοντάψει, πάνω στις οποίες θα συντριβούν θεαματικά όλα της τα σχέδια.
Υπήρξαν στιγμές που αισθανθήκατε την ανάσα των ηρώων να σας «μπλοκάρει» την πλοκή, πυροδοτώντας σας να ξαναγράψετε ξανά κάποιες σκηνές;
Η ανάσα των ηρώων βρισκόταν διαρκώς γύρω μου, μέσα μου, ήταν δύσκολη η γραφή αυτού του βιβλίου, για πολλούς λόγους. Δε με μπλόκαραν όμως λεπτό. Ήξερα εξαρχής πού ήθελα να τους πάω και γιατί. Δεν ξαναέγραψα καμία σκηνή και δε θα άλλαζα καμία σκηνή.
Χάος, αδικία, έρωτας, πάθος, τιμωρία! Πώς μπορούν να συνυπάρξουν όλα στη ζωή των ηρώων σας, σε μια περίοδο που όλα μπορούν ν’ ανατραπούν;
Ένα χιλιομπλεγμένο κουβάρι είναι αυτή η ιστορία. Λάθη και πάθη, αυτά τη χαρακτηρίζουν, μαζί με έναν έρωτα απόλυτα καταλυτικό. Όλοι οι ήρωες μπαίνουν σ’ έναν ανεμοστρόβιλο, από τη στιγμή που η πρωταγωνίστρια πατάει το πόδι της στην Αθήνα. Κι αν μου ζητούσαν να σταθώ σε μία από τις παραπάνω λέξεις, θα επέλεγα την «τιμωρία» και θα παραθέσω έναν στίχο από αυτούς που έγραψα για το ομότιτλο τραγούδι του βιβλίου (μπορείτε να το βρείτε στο YouTube και στο Spotify): «Τιμωρία κι αν ζητούσα από καιρό, Ευλογία έγινες, βαθύ νερό…» Μια πρόκληση για συγχώρεση και λύτρωση έχουν μπροστά τους όλοι οι ήρωες.
Μπορείτε να μας προϊδεάσετε για το τι θ’ ακολουθήσει στο 2ο μέρος της «Άγριας Θάλασσας»;
Όπως έχω ξαναπεί, το 1ο μέρος είναι ίσα ίσα η έξοδος από το λιμάνι, κουνάει λίγο, μα τα πολλά μποφόρ σας περιμένουν στο 2ο μέρος και ήδη το τέλος του 1ου μας προϊδεάζει, εν μέρει πάντα, γιατί ο αναγνώστης δε φαντάζεται τι θα συμβεί στη συνέχεια. Όλοι οι παίκτες σ’ αυτή τη σκακιέρα αλλάζουν θέση, τα κύματα χτυπούν απανωτά το σκαρί και η Φιλιώ θα φτάσει στα άκρα, κυριολεκτικά. Θα συμβεί η μεγαλύτερη ανατροπή στη ζωή της, θα μάθει αλήθειες που δε γνώριζε κι αυτό θ’ αλλάξει τρομακτικά τις ισορροπίες, μέσα της και γύρω της. Οι σύμμαχοι γίνονται αντίπαλοι, ο εχθρός θα καθορίσει «αθόρυβα» τη συνέχεια και εμφανίζεται ένα νέο πρόσωπο που θα πυροδοτήσει τις ραγδαίες εξελίξεις. Υπάρχει αναφορά σε έναν πίνακα στο βιβλίο, στον «Εσταυρωμένο» του Σαλβαδόρ Νταλί και μία φράση που έχει ως εξής: «Ακόμα κι αυτοί που έχουν μάθει να κοιτάζουν τον κόσμο αφ’ υψηλού, έρχεται μια μέρα που σταυρώνονται». Όλοι οι ήρωες του βιβλίου θα κληθούν ν’ αναζητήσουν τη λύτρωση, ν’ αφήσουν πια κάτω τον σταυρό που κουβαλούν (αφού όλοι μας κουβαλάμε κι από έναν) και να κάνουν ειρήνη με το παρελθόν, τα λάθη και τις αδυναμίες τους. Θα τα καταφέρουν;
Είναι εύκολο να μας εκθέσετε τα συναισθήματα που νιώσατε τελειώνοντας αυτό σας το έργο;
Κάθε φορά που κλείνω ένα βιβλίο, τα συναισθήματα είναι ανάμικτα, υπάρχει ανακούφιση, υπάρχει και θλίψη. Και είναι εξαιρετικά δύσκολο κάθε φορά να «βγω» από τον μικρόκοσμο των ηρώων μου, από την ιστορία τους και να πάω παρακάτω. Με την «Άγρια Θάλασσα» ήταν ακόμα δυσκολότερο, γιατί βίωσα ως το κόκκαλο τον πόνο όλων τους. Στην πραγματικότητα, όπως η ίδια η Φιλιώ δεν έφυγε ποτέ από το σπίτι που τη στοίχειωσε, τη βίλα των Αμουργιανών, ούτε από τις ζωές των ενοίκων της, έτσι κι εγώ δε νομίζω πως θα φύγω ποτέ πραγματικά από αυτή την ιστορία, όσα βιβλία κι αν γράψω στη συνέχεια.
Τι μήνυμα θα στέλνατε στους αναγνώστες για να διαβάσουν την «Άγρια Θάλασσα»
Θα τους διαβεβαίωνα ότι δεν υπάρχει περίπτωση να μην αναγνωρίσουν κάτι δικό τους, στα βιώματα έστω και ενός εκ των ηρώων, κεντρικών και μη. Είναι μια ιστορία βγαλμένη από την ίδια τη ζωή, με στοιχεία που συναντάμε κάθε μέρα, κάθε ώρα γύρω μας, μέσα μας. Είναι μια ιστορία της οποίας κεντρικός άξονας είναι η ίδια η οικογένεια, με όλες της τις σκοτεινές στιγμές, που μιλάει για πολλά ανθρώπινα πάθη, την αλαζονεία, την απιστία, την απόγνωση, τις σιωπές που οδηγούν σε κατήφορο, τη συγχώρεση, τη λύτρωση, τον έρωτα και κυρίως τη δύναμη να πάει κάποιος παρακάτω. Να συμβιβαστεί με το παρελθόν, όσο κι αν τον πόνεσε και να κοιτάξει μπροστά.
Η Καλογνωμά Ελευθερία γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971. Έχει σπουδάσει Γαλλική φιλολογία στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ασχολείται με τη διδασκαλία των Γαλλικών. Το διήγημά της «Ένα Ταγκό στο Μπαλκόνι» αποτέλεσε το 2020 μέρος της συλλογής διηγημάτων που εκδόθηκε από τις Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή με τίτλο «Μείνε κοντά μου από μακριά» και θέμα την πρώτη καραντίνα εν μέσω της πανδημίας του covid-19. Συμμετέχει επίσης στο Blog «Ονείρων Πένες» και γράφει μυθιστορήματα σε μεγάλη διεθνή πλατφόρμα, όπου και την ακολουθεί ένα κοινό άνω των χιλίων αναγνωστών. Ασχολείται ερασιτεχνικά με τη μετάφραση και στο παρελθόν ασχολήθηκε επίσης με τον υποτιτλισμό για την ιδιωτική τηλεόραση. Γράφει στίχους και τραγούδια της για όλα της τα βιβλία υπάρχουν στο κανάλι της στο YouTube.
Τη συγγραφέα μπορείτε να βρείτε σε όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Instagram, TikTok) ως: Eleftheria Kalognoma Author
Έργα της συγγραφέως:
«Ίχνη στην Έρημο», Αμμοθύελλα (πρώτο μέρος) – Όαση (δεύτερο μέρος). Εκδόσεις Υδροπλάνο.
«Μία Λέξη», e-book. Ηλεκτρονικές εκδόσεις: “Carmela’s Books”.
«6», σειρά e-book σε έξι μέρη. Ηλεκτρονικές εκδόσεις: “Carmela’s Books”.
«Άγρια Θάλασσα», (Μέρος 1ο) Εκδόσεις Γράφημα
Για τον ΑΥΛΟΓΥΡΟ και τον Παύλο Ανδριά
